Xây Gạch Không Nung Trường Học: Đánh Giá Thực Tế Tại Công Trình Tư Thục Cần Thơ 2026

Mùa tựu trường năm ngoái, trong khi các phụ huynh bận rộn chuẩn bị sách vở cho con em, đội thi công của Dũng Phát đang chạy đua với thời gian để hoàn thiện những bức tường cuối cùng của ngôi trường tư thục mới tại Cần Thơ. 

Ít ai biết rằng bên trong những bức tường phẳng lì ấy là hàng chục nghìn viên xây gạch không nung trường học – loại vật liệu mà chỉ vài năm trước còn bị nhiều nhà thầu xem là “rủi ro”, nay đã trở thành lựa chọn bắt buộc theo chính sách của Nhà nước. 

Sau hơn một năm ngôi trường đi vào hoạt động, Dũng Phát quyết định ghi lại toàn bộ đánh giá thực tế – không phải từ tài liệu kỹ thuật, mà từ chính những gì quan sát được trực tiếp trên công trình. Bài viết này là góc nhìn trung thực nhất về xây gạch không nung trường học mà chúng tôi có thể chia sẻ.

1. Ứng Dụng Gạch Block Xi Măng Không Nung Tại Trường Học Tư Thục Cần Thơ Theo Thông Tư Bộ Xây Dựng

1.1. Cơ Sở Pháp Lý Bắt Buộc Sử Dụng Vật Liệu Không Nung

Quyết định lựa chọn xây gạch không nung trường học tại dự án Cần Thơ này không hoàn toàn xuất phát từ ý muốn chủ quan của chủ đầu tư hay nhà thầu. 

Từ năm 2012, Thông tư 09/2012/TT-BXD của Bộ Xây dựng đã quy định lộ trình bắt buộc sử dụng vật liệu xây không nung đối với các công trình xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước và công trình có quy mô từ 9 tầng trở lên. 

Tiếp theo, Quyết định 1686/QĐ-TTg năm 2020 và các văn bản hướng dẫn sau đó tiếp tục đẩy mạnh lộ trình này, đặt mục tiêu vật liệu không nung chiếm tỷ lệ ngày càng cao trong tổng khối lượng vật liệu xây dựng toàn quốc.

Tại dự án trường học tư thục Cần Thơ này – dù sử dụng vốn tư nhân – chủ đầu tư chủ động chọn xây gạch không nung trường học theo tinh thần vật liệu xanh, vừa để đáp ứng xu hướng chính sách, vừa hướng đến xây dựng hình ảnh trường học thân thiện môi trường trong mắt phụ huynh và học sinh. 

Đây là quyết định sáng suốt mà Dũng Phát hoàn toàn ủng hộ ngay từ giai đoạn tư vấn ban đầu.

Theo Thông tư 09/2012/TT-BXD của Bộ Xây dựng về quy định sử dụng vật liệu xây không nung trong các công trình xây dựng, các công trình công cộng như trường học, bệnh viện, trụ sở hành chính từ 3 tầng trở lên phải sử dụng tối thiểu 70–80% vật liệu xây không nung trong tổng khối lượng tường xây – đây là căn cứ pháp lý trực tiếp cho việc xây gạch không nung trường học tại dự án Cần Thơ này.

1.2. Loại Gạch Được Lựa Chọn Và Thông Số Kỹ Thuật

Sau khi cân nhắc các loại vật liệu không nung phổ biến trên thị trường Cần Thơ và Đồng bằng sông Cửu Long, Dũng Phát đề xuất sử dụng gạch block xi măng bê tông đặc tiêu chuẩn TCVN 6477:2016 cho tường bao che và tường ngăn phòng học, với các thông số chính:

– Kích thước viên gạch: 390 x 90 x 190mm (dài x rộng x cao)

– Cường độ nén tối thiểu: 7,5 MPa (mác M75)

– Khối lượng mỗi viên: ≈12–14 kg

– Hệ số dẫn nhiệt: λ = 0,51 W/(m.K) – thấp hơn gạch đất sét nung thông thường

– Hệ số hút nước: ≤10% sau 24 giờ ngâm (theo TCVN 6477:2016)

Kích thước lớn của gạch block so với gạch đất sét nung truyền thống (220 x 105 x 60mm) là lợi thế quan trọng khi xây gạch không nung trường học: mỗi viên block tương đương thể tích của gần 5–6 viên gạch đỏ, giúp đẩy nhanh tốc độ xây tường đáng kể.

2. Ưu Điểm Thực Tế Khi Xây Gạch Không Nung Tại Công Trình Trường Học

2.1. Tốc Độ Thi Công Vượt Trội So Với Gạch Đỏ Truyền Thống

Đây là ưu điểm đầu tiên và rõ ràng nhất mà đội thi công Dũng Phát nhận thấy khi xây gạch không nung trường học tại Cần Thơ. 

Với kích thước viên gạch lớn, mỗi thợ xây có tay nghề trung bình có thể xây được 4,5–5,5m² tường/ngày so với mức 3–3,5m²/ngày khi dùng gạch đỏ. 

Trên tổng diện tích tường xây toàn bộ công trình trường học ≈2.800m², sự khác biệt về năng suất này rút ngắn giai đoạn xây tường khoảng 12–15 ngày – một con số rất có ý nghĩa với lịch thi công bị ràng buộc bởi kỳ khai giảng.

Bên cạnh đó, xây gạch không nung trường học với block xi măng còn giảm thiểu lượng vữa xây tiêu thụ nhờ bề mặt viên gạch phẳng đều, mạch vữa mỏng hơn. Lượng vữa tiêu hao trung bình chỉ khoảng 25–30 lít vữa/m² tường, so với 35–45 lít/m² khi xây gạch đỏ có bề mặt không đồng đều.

2.2. Khả Năng Cách Âm Giữa Các Phòng Học

Đối với công trình trường học, cách âm là yêu cầu kỹ thuật không thể xem nhẹ. Tiếng ồn từ lớp học này xâm nhập sang lớp kế bên ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng dạy. 

Thực tế xây gạch không nung trường học tại Cần Thơ cho thấy tường block xi măng dày 90mm đạt chỉ số cách âm Rw ≈ 38–42 dB, vượt ngưỡng yêu cầu tối thiểu 35 dB theo TCVN 9385:2012 cho tường ngăn phòng học.

Kết quả này tốt hơn khoảng 3–5 dB so với tường gạch đỏ cùng chiều dày, nhờ cấu trúc khối đặc đồng nhất không có lỗ rỗng của gạch block xi măng. Trong môi trường trường học, 3–5 dB là sự khác biệt mà giáo viên và học sinh có thể cảm nhận rõ ràng trong mỗi tiết học. Đây là lợi điểm thực chất của xây gạch không nung trường học mà không phải ai cũng chú ý đến khi so sánh với gạch đỏ.

2.3. Độ Bền Kết Cấu Và Tính Ổn Định Kích Thước

Gạch block xi măng được sản xuất trong điều kiện công nghiệp kiểm soát chất lượng, viên nào cũng có kích thước đồng đều hơn gạch đất sét nung thủ công. Khi xây gạch không nung trường học, độ sai số kích thước theo TCVN 6477:2016 chỉ ±2mm, giúp mạch vữa đều đặn, tường xây thẳng hàng không cần chỉnh sửa nhiều. 

Cường độ nén 7,5 MPa đảm bảo tường chịu được tải trọng bản thân và lực xô ngang trong điều kiện gió bão tại Cần Thơ – vùng chịu ảnh hưởng của gió mùa và thỉnh thoảng có áp thấp nhiệt đới.

Để hiểu rõ hơn về toàn bộ hành trình thi công ngôi trường từ những ngày đầu đặt móng đến lễ khai giảng, bạn có thể đọc thêm: Case Study: Trường học tư thục tại Cần Thơ – Từ bản vẽ đến lễ khai giảng – bài viết ghi lại chi tiết từng giai đoạn thi công của Dũng Phát tại dự án này.

3. Nhược Điểm Và Cách Dũng Phát Khắc Phục Trong Thực Tế Thi Công

3.1. Nguy Cơ Nứt Tường – Bài Toán Kỹ Thuật Quan Trọng Nhất

Nhắc đến xây gạch không nung trường học, không thể không đề cập đến nhược điểm nổi tiếng nhất của loại vật liệu này: khả năng co ngót cao hơn gạch đất sét nung. Gạch block xi măng có hệ số co ngót do khô 0,05–0,08%, cao hơn gạch đỏ khoảng 2–3 lần. 

Ở điều kiện khí hậu Cần Thơ với biên độ nhiệt ngày đêm và độ ẩm dao động lớn, hiện tượng co giãn nhiệt ẩm tích lũy theo thời gian rất dễ gây nứt chân chim trên bề mặt tường, đặc biệt tại các vị trí ứng suất tập trung như góc cửa sổ, đầu lanh tô và vị trí tiếp giáp giữa tường xây và cột bê tông.

Tại dự án xây gạch không nung trường học ở Cần Thơ này, Dũng Phát nhận ra nguy cơ này từ rất sớm và triển khai đồng thời ba biện pháp kỹ thuật phòng ngừa trước khi vết nứt có cơ hội xuất hiện.

3.2. Giải Pháp 1 – Vữa Xây Chuyên Dụng Polymer Dẻo Cao

Thay vì dùng vữa xi măng cát thông thường tỷ lệ 1:4 hay 1:5, toàn bộ tường xây gạch không nung trường học tại dự án này sử dụng vữa xây chuyên dụng có phụ gia polymer (polymer-modified mortar), loại Mapei Ultralite S2 hoặc tương đương. 

Loại vữa này có đặc tính co ngót thấp hơn vữa thường đến 30–40%, đồng thời có độ dẻo cao giúp hấp thụ biến dạng vi mô trước khi tích lũy thành vết nứt. Mạch vữa mỏng 8–10mm đều đặn trên toàn bộ diện tích tường xây gạch không nung trường học là yếu tố quan trọng để phát huy tối đa đặc tính này.

3.3. Giải Pháp 2 – Lưới Chống Nứt Tại Các Vị Trí Xung Yếu

Tại mọi vị trí có nguy cơ nứt cao trong quá trình xây gạch không nung trường học, Dũng Phát đều lắp đặt lưới thủy tinh chống nứt (fiberglass mesh) 160g/m² gia cố lớp vữa trát. Cụ thể:

– Góc cửa sổ và cửa đi: Lưới gia cố hình chéo 45° kích thước 300 x 500mm mỗi góc

– Toàn bộ đầu lanh tô và dầm đáy: Lưới phủ toàn bộ vùng tiếp giáp giữa lanh tô bê tông và tường gạch, rộng 150mm mỗi bên

– Vị trí tiếp giáp tường – cột bê tông: Lưới gia cố suốt chiều cao tường, rộng 200mm mỗi bên mối nối

– Lớp trát hoàn thiện: Toàn bộ mặt tường dán lưới liên tục đối với các phòng học tầng trên

Biện pháp lưới gia cố này là tiêu chuẩn kỹ thuật không thể bỏ qua khi xây gạch không nung trường học ở bất kỳ công trình nào tại Cần Thơ, Long An, Tiền Giang hay toàn bộ Đồng bằng sông Cửu Long – nơi biên độ nhiệt ẩm theo mùa khá lớn.

3.4. Giải Pháp 3 – Neo Tường Và Khe Co Giãn

Một biện pháp quan trọng nữa khi xây gạch không nung trường học là bố trí hệ thống neo tường (wall tie) bằng thép không gỉ inox 304 đường kính Ø6, đóng vào cột bê tông mỗi 600mm theo chiều cao, để liên kết tường gạch với khung bê tông chịu lực. 

Ngoài ra, khe co giãn nhiệt 10mm được chừa tại mọi vị trí tiếp giáp tường dài >6m với kết cấu bê tông cứng, sau đó trám bằng keo silicon trung tính có khả năng biến dạng ±25%. Đây là chi tiết kỹ thuật nhỏ nhưng quyết định đến việc tường xây gạch không nung trường học có nứt hay không sau vài năm vận hành.

Nếu bạn quan tâm đến các loại vật liệu xanh đang được sử dụng phổ biến trong các công trình tại miền Tây hiện nay, Dũng Phát có bài viết tổng hợp rất hữu ích: Vật liệu xây dựng thân thiện môi trường đang được ưa chuộng tại miền Tây 2026 – cập nhật xu hướng mới nhất từ thực tế các công trình khu vực.

4. Đánh Giá Chất Lượng Sau 1 Năm Đưa Vào Vận Hành

4.1. Kiểm Tra Thực Địa Và Các Chỉ Số Quan Sát Được

Sau 12 tháng ngôi trường đi vào hoạt động chính thức, Dũng Phát thực hiện chuyến khảo sát thực địa để đánh giá toàn diện hiệu quả của giải pháp xây gạch không nung trường học. Kết quả quan sát trực tiếp tại Cần Thơ cho thấy bức tranh khá tích cực:

– Không xuất hiện vết nứt cấu trúc: Toàn bộ tường xây gạch không nung trường học không có vết nứt nào vượt chiều rộng 0,3mm – ngưỡng phân loại vết nứt cần xử lý theo tiêu chuẩn

– Nứt chân chim vi mô: Xuất hiện tại 3/28 phòng học ở các góc cửa sổ, tất cả đều trong phạm vi cho phép và chưa cần can thiệp

– Không thấm nước qua tường: Sau mùa mưa đầu tiên tại Cần Thơ, không ghi nhận vết ẩm thấm qua tường vào bên trong phòng học

– Lớp sơn hoàn thiện: Giữ màu tốt, không bong tróc, không đổi màu cục bộ do ẩm thấm từ nền

– Nhận xét của giáo viên: Về cơ bản hài lòng với khả năng cách âm, không phàn nàn về tiếng ồn giữa các phòng học

4.2. Những Điểm Cần Lưu Ý Cho Các Dự Án Tương Tự

Từ thực tế xây gạch không nung trường học tại Cần Thơ này, Dũng Phát rút ra một số bài học kỹ thuật quan trọng cho các dự án tương tự trong tương lai:

– Thời gian bảo dưỡng gạch block: Gạch block xi măng mới sản xuất cần được bảo dưỡng đủ 28 ngày trước khi đưa vào xây gạch không nung trường học – không được xây khi gạch còn “non” vì co ngót chưa hoàn thành

– Che phủ tường mới xây: Trong 7 ngày đầu sau khi xây, tường cần được tưới nước bảo dưỡng 2 lần/ngày và che tránh nắng trực tiếp để tránh co ngót nhanh

– Kiểm soát tải trọng thi công: Không chất vật liệu nặng trực tiếp lên tường xây gạch không nung trường học khi vữa chưa đủ 72 giờ đông kết

– Chọn nguồn cung cấp uy tín: Gạch block phải có chứng nhận hợp chuẩn TCVN 6477:2016, kiểm tra cường độ nén theo từng lô hàng nhập công trường

Đây là những kiến thức tích lũy từ thực tế dự án xây gạch không nung trường học tại Cần Thơ, không phải lý thuyết sách vở. Mỗi chi tiết nhỏ đều có lý do kỹ thuật cụ thể đứng sau nó.

5. Chi Phí Tham Khảo Khi Xây Gạch Không Nung Cho Trường Học

Một trong những câu hỏi thực tế nhất khi cân nhắc xây gạch không nung trường học là chi phí so sánh với gạch đỏ truyền thống. Dưới đây là các mức tham khảo tại Cần Thơ và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long

– Giá gạch block xi măng đặc M75: 3.200 – 4.500 đồng/viên (tùy nguồn cung)

– Giá gạch đỏ truyền thống tương đương: 800 – 1.200 đồng/viên

– Chi phí xây tường gạch không nung (nhân công + vữa + vật liệu): 320.000 – 420.000 đồng/m²

– Chi phí xây tường gạch đỏ tương đương: 280.000 – 360.000 đồng/m²

– Chênh lệch chi phí xây gạch không nung so với gạch đỏ: Cao hơn khoảng 10–15% ở bước xây thô

– Tiết kiệm chi phí bù lại: Tốc độ thi công nhanh hơn, tiêu hao vữa ít hơn, giảm nhân công và thời gian dàn giáo

Lưu ý: Các mức chi phí được đề cập trong bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Chi phí thực tế khi xây gạch không nung trường học phụ thuộc vào địa điểm thi công, khối lượng hợp đồng, thời điểm mua vật liệu và yêu cầu kỹ thuật cụ thể của từng dự án. Dũng Phát luôn cung cấp báo giá chi tiết và minh bạch theo từng hạng mục trước khi ký kết.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQs)

Sử dụng gạch không nung có làm tường công trình dễ bị thấm nước mưa không?

Đây là lo ngại phổ biến nhất mà chủ đầu tư thường đặt ra khi bàn về xây gạch không nung trường học. Câu trả lời là: bản thân viên gạch block xi măng có hệ số hút nước ≤10% theo TCVN 6477:2016 – con số này thực ra không cao hơn nhiều so với gạch đỏ thông thường (hút nước 8–16%). 

Vấn đề thấm nước ở tường xây gạch không nung trường học nếu có thường đến từ hai nguyên nhân khác: thứ nhất là vết nứt mạch vữa do co ngót (giải quyết bằng vữa chuyên dụng và lưới gia cố như đã trình bày), thứ hai là bề mặt tường không được xử lý lớp chống thấm hoàn thiện đúng quy trình. 

Tại dự án trường học Cần Thơ này, toàn bộ mặt ngoài tường được thi công lớp sơn chống thấm Elastomeric 2 thành phần dày tối thiểu 2mm trước khi sơn màu hoàn thiện, đảm bảo khả năng chống thấm tốt trong điều kiện mưa nhiều của Cần Thơ. Kết quả sau một mùa mưa: không ghi nhận bất kỳ điểm thấm nào qua tường xây gạch không nung trường học vào phía trong phòng học.

Tại sao xây gạch không nung cần dùng loại vữa chuyên dụng thay vì vữa xi măng cát thông thường?

Câu hỏi này chạm đúng vào điểm kỹ thuật mấu chốt của xây gạch không nung trường học. Vữa xi măng cát thông thường (tỷ lệ 1:3 hoặc 1:4) có độ co ngót sau khi đông kết lên đến 0,06–0,10%, cao hơn mức cho phép để đảm bảo mạch vữa không bị nứt tách khỏi bề mặt gạch block. 

Nếu độ co ngót của vữa lớn hơn của gạch, mạch vữa sẽ bị kéo tách khỏi viên gạch, tạo khe hở mao dẫn dẫn nước và không khí vào – đây là nguồn gốc của nhiều vấn đề thấm, ẩm và nứt về sau khi xây gạch không nung trường học. 

Vữa chuyên dụng polymer-modified có phụ gia latex hoặc redispersible polymer powder giúp: co ngót sau đông kết chỉ 0,01–0,03%, độ bám dính với bề mặt gạch block tốt hơn 40–60% so với vữa thường, và khả năng biến dạng đàn hồi giúp hấp thụ chuyển vị vi mô do nhiệt ẩm mà không phát sinh vết nứt. 

Đây là lý do vữa chuyên dụng là yêu cầu kỹ thuật không thể thương lượng trong bất kỳ dự án xây gạch không nung trường học nào mà Dũng Phát thực hiện, không chỉ riêng tại Cần Thơ.

Kết Luận

Nhìn lại toàn bộ hành trình từ lựa chọn vật liệu, thi công đến đánh giá sau một năm vận hành, xây gạch không nung trường học tại Cần Thơ là quyết định đúng đắn – không chỉ về mặt pháp lý và môi trường, mà còn chứng minh được hiệu quả kỹ thuật thực tế. Tốc độ thi công nhanh hơn, cách âm tốt hơn, và với đầu tư đúng vào vữa chuyên dụng cùng lưới gia cố, nhược điểm co ngót hoàn toàn có thể kiểm soát được.

Dũng Phát tin rằng xây gạch không nung trường học không chỉ là xu hướng nhất thời mà sẽ là tiêu chuẩn mới cho các công trình giáo dục, dân dụng và thương mại tại Cần Thơ, Kiên Giang, An Giang và toàn bộ Đồng bằng sông Cửu Long trong những năm tới. 

Nếu bạn đang có dự án trường học, nhà xưởng hay công trình dân dụng cần tư vấn về lựa chọn vật liệu và giải pháp xây gạch không nung trường học, hãy liên hệ Dũng Phát để được hỗ trợ từ đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm thực tế.

 ——————————

Thông tin liên hệ:

• Fanpage: CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & XÂY DỰNG DŨNG PHÁT 
• Hotline:  0939 656 457 – 0939 506 670 
• Email: nvdung111977@gmail.com 
• Trụ sở: Ấp Phước Long, Xã Đông Phước, TP. Cần Thơ 
• Chi nhánh: B10-1, Đường Số 3, KDC Nam Long, P. Cái Răng, TP. Cần Thơ